gidadanismanim

İnsanlar kendi dini vecibelerine göre üretilmiş gıdaları tüketmek isterler. Örneğin Musevier, kendi dinlerine uygun olarak üretilmiş gıdaların yenmesine özen gösterirler. Giderek küreselleşen dünyamızda, tüketime sunulan ürünler sadece o ülke içerisinde üretilen ürünler olmayıp, farklı dinlere sahip başka ülkelerden de ithal edilebilmektedir. Museviler kendi dini vecibelerine göre üretilen ürünler için Koşer sertifikasını sorgulamaktadırlar. Özellikle Endonezya, Malezya gibi ülkelerin başı çektiği müslüman ülkelerde ise dinimize göre tüketilmesi helal olan gıdaların ayırımının yapılabilmesi için böyle bir arayış içine girilmiş ve Helal sertifikası kavramı ortaya atılmıştır. Bunun için bazı dernek ve birlikler kurulmuştur. Bu derneklerin en önemlilerinden biri Dünya Helal Konseyidir (WHC, WORLD HALAL COUNCIL).
Gıda İhracatı nasıl yapılır? başlıklı makalemizde, gıda ihracatı yapılması için gerekli olan Sağlık Sertifikası alma prosedürünü anlatmıştık. Söz konusu makalemizde gıda ihracatında alıcı ülke ve ithalatçı firmanın kriter ve taleplerinin önemli olduğundan bahsetmiştik. Bazı ülkeler veya ithalatçı firmalar, ülkemizden ithal edecekleri gıda ürünleri için Sağlık Sertifikasının yanonda Helal Sertifikası talep etmekte veya Sağlık Sertifikası üzerinde veya ihracata konu gıda ürünleri üzerinde “helal” ifadesi yazılmasını talep etmektedirler. Gıda , Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (GTHB) bu konuda bir standart oluşturmak için “İhraç Edilecek Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri İçin Helal Talimatı”nı hazırlamıştır (14.12.2010 tarih ve 047048 sayılı yazı ekinde).
Bu makalemizde sizlere; ihraç edilecek bir gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler için Helal Sertifikasının nasıl alınabileceğini anlatmaya çalışacağız.
Bunun için izlenecek prosedür çok kolay. Gıda İhracatı nasıl yapılır? başlıklı makalemizde açıkladığımız gibi, ilgili bilgi ve belgelerle İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne(İGTHM) başvurulur. Başvuru dilekçesinde İhraç edilmek istenen ürüne Helal Sertifikası da alınmak istendiği veya Sağlık Sertifikasına, ekindeki ekli listeye ürünlerin helal ifadesinin konulması talebi eklenmelidir. İGTHM Gıda Kontrolörleri tarafından üretici firma denetlenerek Helal Gıda Talimatına uygun ise Helal Sertifikası düzenlenerek Sağlık Sertifikası ekine iliştirilir, ya da Sağlık Sertifikası üzerine helal ifadesi yazılır. İGTHM gerekli gördüğü taktirde Müftülüklerden konu hakkında uzman kişi talep edebilir, Bu durumda denetim ekibine bu kişi de katılır.
Helal Gıda Talimatında, helal gıda şu şekilde tanımlanmıştır;
1. İslami kurallara uymayan herhangi bir bileşen içermeyen veya bundan oluşmayan, 2. Hazırlama, işleme, taşıma ya da depolama sırasında İslami kurallara uygun olmayan tesis veya araç-gereç kullanılmayan, 3. Yukarıdaki 1. ve 2. maddede belirtilen şartları taşımayan herhangi bir gıda maddesi ile hazırlama, işleme, taşıma veya depolama sırasında direkt temasta bulunmayan gıda helal gıda olarak tanımlanır. Talimatta bu maddelere ilave olarak;
a-) Helal gıda ile helal olmayan gıdanın herhangi bir şekilde temasta bulunmalarını önleyecek önlemlerin alınması şartıyla helal olmayan gidalarla helal gıdalar aynı işletmenin farklı bölüm veya hatlarında hazırlanabilir, işlenebilir veya depolanabilir. b-) Önceden helal olmayan gıdalar için kullanılan araç gereç ya da tesisler İslami kurallara uygun olarak gerekli temizlik işlemlerinin yapılması şartı ile helal gıdaların hazırlanması, işlenmesi, taşınması ya da depolanmasında kullanılabilir. ifadeleri bulunmaktadır.
Ayrıca Helal Gıda Talimatında, Helal ifadesinin kullanım kriterleri şu şekilde ifade edilmiştir;
1. Aşağıdaki belirtilenler, bunların ürünleri ve türevleri dışında İslami kurallara uygun tüm gıdalar için “Helal” ifadesi kullanılabilir.

1.1. Hayvansal orijinli gıdalar a-) Domuz ve yaban domuzu, b-) Köpek, yılan ve maymun, c-) Aslan, kaplan, ayı gibi pençeli ve yırtıcı etçil hayvanlar, d-) Kartal, akbaba gibi yırtıcı kuşlar e-) Sıçan, çıyan, akrep vb. zararlılar f-) İslami kurallara göre öldürülmesi yasaklanmış karınca, arı ve ağaçkakan vb. hayvanlar, g-) Bit, sinek, kurtçuk vb. h-) Kurbağa, timsah gibi hem karada hem de suda yaşayan hayvanlar, ı-) Katır ve eşek, i-) Suda yaşayan bütün zehirli ve tehlikeli hayvanlar, j-) İslami kurallara göre kesilmemiş diğer hayvanlar, k-) Kan. 1.2. Bitkisel orijinli gıdalar Toksinli ya da tehlikesi işleme sırasında yok edilebilenler dışında zararlı ve toksik etkisi olan bitkiler.
1.3. İçecekler a-) Alkollü içecekler, b-) Toksik etkisi olan ve zararlı tüm içecekler. 1.4. Gıda katkı maddeleri Yukarıda 1.1., 1.2., ve 1.3. maddede belirtilenlerden elde edilen tüm gıda katkı maddeleri. 2. Kesim

İslami esaslara uygun olarak kesilecek tüm hayvanların “Kırmızı Et ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik” ile “Kanatlı Hayvan Eti ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Çalışma ve Denetleme Usul ve esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerine göre çalışma izni almış kombina, mezbaha ve kesimhanelerde kesim işlemleri gerçekleştirilir ve aşağıdaki hususlar sağlanır. 2.1. Kesim işlemini gerçekleştirecek kişi, akıl sağlığı yerinde ve İslami kesim işlemleri konusunda bilgi sahibi olan bir Müslüman olmalıdır. 2.2. Kesilecek hayvan İslami kurallara uygun olmalıdır. 2.3. Kesilecek hayvan, kesim anında canlı olmalı veya canlı olduğu kabul edilmelidir. 2.4. Her bir hayvanın kesiminden önce “Bismillah” (Allah’ın adıyla) hemen söylenmelidir. 2.5. Kesim aleti, keskin olmalı ve kesim işlemi ivedilikle bitirilmelidir. 2.6. Kesim işlemi, nefes borusu, yemek borusu, yemek borusu ile atar ve toplardamarları kesmelidir. 3. Hazırlama, İşleme, Paketleme, Taşıma ve Depolama

Yukarıda belirtilen kurallara ilave olarak helal gıdaların hazırlanması, işlenmesi, üretilmesi, paketlenmesi, taşınması ve depolanması sırasındsa genel gıda güvenliği ve kalitesi ile ilgili mevzuata uyulmalıdır.
Ayrıca talimatta “İlave Etiketleme Gereksinimleri” başlığı altında şu bilgiler de bulunmakta;
İlave Etiketleme Gereksinimleri

- Ürünün “Helal” olduğu beyan edildiğinde, “Helal” ifadesi veya bu ifadeye denk bir ifade ürün etiketinde yer almalıdır. - Üründe yer alan “Helal” beyanı, benzer ürünlerin gıda güvenirliği hakkında bir şüphe duyuracak veya diğer gıdalardan daha sağlıklı veya daha üstün olduğunu beyan edecek biçimde kullanılmamalıdır. Gerektiğinde İGTHM ihracata konu ürünlerden numune alıp, gerekli analizleri yaptırabilir. Örneğin et ürünlerinde “et tür tayini” yaptırabilir.

İhracat için Gıda Sağlık Sertifikasının nasıl alındığını öğrenmek için tıklayınız.


Kaynak:
Helal Gıda Sertifikası | Gıda Danışmanım